Beschermd: Kwaliteitskalender | 2022

Juni

Hitteplan

Bij 3 dagen boven de 25 graden treedt het hitteplan in werking. Hoewel sommige het zomerse weer heerlijk vinden, kunnen de hoge temperaturen ook zorgen voor gevaarlijke situaties bij mensen die zorg nodig hebben. Ben jij voorbereid op de hitte? En waar kun je op letten bij risicogroepen?

PGVZ Hitteplan samenvattingskaarten, printables: Hitteplan – tips 2022

https://www.rivm.nl/hitte/documenten/hitte-herken-klachten

Filmpjes:
Zorg voor Beter 10 tips en duidelijke filmpjes
Interessant filmpje over onderzoek van TNO: Hitte en ouderen, effecten en de gevolgen voor het lichaam

Speciaal voor de wijkzorg:
https://www.venvn.nl/nieuws/hitteplan-ben-jij-voorbereid/

Dagelijkse zorg & Communicatie

Zorg dat iedereen op de hoogte is van de maatregelen die je neemt tijdens warme dagen. Spreek met elkaar af welke stappen er genomen worden. Wat betekent dit voor de zorgverlening, de diensten of routes. En misschien samenwerking met cliënten, mantelzorgers of vrijwilligers. Wie doet wat?

Houd rekening met de eigen regie van de cliënt en accepteer zijn keuzes. Ook als jij dit, met jouw kennis over gezondheid, niet de beste keuze vindt. Probeer de cliënt bewust te maken van de risico’s maar pas geen onvrijwillige zorg toe.

Overleg aanpassingen in de zorg altijd met de cliënt en zijn naasten. Bijvoorbeeld wanneer cliënten vaker op bed worden gewassen in plaats van onder de douche, omdat het voor zorgprofessionals te warm is. Leg goed uit waarom aanpassingen nodig zijn.

Kwetsbare cliënten

Sommige cliënten zijn extra kwetsbaar bij warm weer. Zij raken bijvoorbeeld sneller uitgedroogd of oververhit. Breng in kaart welke cliënten tijdens een warme periode een verhoogd risico hebben. Let extra goed op of zij voldoende drinken en verkoeling krijgen. Geef na elk ADL moment de client wat te drinken. ADL momenten zijn vaak inspannend voor cliënten. Hierdoor kunnen ze meer vocht verliezen. Door na elk ADL moment een drankje aan te bieden, vul je gelijk het vocht weer aan. Mensen met een vochtbeperking mogen alleen extra drinken na overleg met de arts.

Oververhitting, Warmtestuwing & Zonnesteek

Tijdens hete dagen kan het lichaam te warm worden. Als het lichaam niet goed van deze warmte af kan komen, door bijvoorbeeld te zweten, raak je oververhit. Als iemand steeds meer oververhit raakt, kan dit leiden tot warmtestuwing en uiteindelijk tot een zonnesteek. Symptomen: flauwvallen huiduitslag spierkrampen vochtophoping in de benen.
Warmtestuwing & zonnesteek
Bij warmtestuwing kan iemand erg misselijk worden. Een verbetering van deze toestand treedt op als je iemand drinken geeft en verplaatst naar een koele omgeving. Iemand met een zonnesteek heeft een verminderd bewustzijn. Ook is de lichaamstemperatuur hoger dan 41 graden Celsius. Iemand met een zonnesteek moet actief gekoeld worden om te zorgen dat hij herstelt. Raadpleeg een arts bij signalen van warmtestuwing of een zonnesteek.

Hitte & medicatie

Warm weer kan invloed hebben op medicijnen. Zo neemt de huid fentanyl uit een fentanylpleister 30% sneller op door de toegenomen huiddoorbloeding bij warmte. Ook kunnen bepaalde medicijnen het zweten verminderen, waardoor cliënten meer kans hebben om oververhit te raken. Voorbeelden hiervan zijn medicijnen tegen de ziekte van Parkinson en medicijnen tegen psychoses.
Sommige medicijnen moet je in de koelkast bewaren tijdens warm weer, omdat ze niet bestand zijn tegen de hitte. Lees daarom altijd de bewaarinstructies van medicijnen, zoals deze in de bijsluiter vermeld staan.
Let wel op dat je medicijnen nooit zomaar in de koelkast mag leggen als dit niet in de bijsluiter staat. Als er geen bewaaradvies in de bijsluiter staat, is het altijd goed om de medicijnen in een droge, afgesloten kast te bewaren waar het niet warmer wordt dan 25º Celsius. Als je toch twijfels hebt over hoe je een medicijn moet bewaren, vraag dan een apotheker om advies.

Aandachtspunten bij diverse ziektebeelden:

• Cliënten met obstipatie en diarree
Voor cliënten die problemen met de ontlasting hebben, is veel drinken extra belangrijk. Een vochttekort kan leiden tot obstipatie. Bij obstipatie komt de ontlasting minder dan 3 keer per week.
Cliënten met diarree verliezen veel vocht, waardoor het risico op uitdroging is verhoogd. Let daarom extra goed op dat cliënten voldoende vocht binnenkrijgen. Hoe meer diarree, hoe meer de cliënt moet drinken om uitdroging te voorkomen. Let ook op andere signalen van uitdroging zoals een droge mond en donkere urine. Overleg met de arts als je uitdroging vermoedt.
• Cliënten met de ziekte van Parkinson en MS
Cliënten met de ziekte van Parkinson of multiple sclerose (MS) zijn extra gevoelig voor hitte. Zij kunnen door de warmte tijdelijk meer klachten krijgen.
Verkoeling van het lichaam helpt om de klachten te verminderen. Bijvoorbeeld door af en toe een ijsklontje over de polsen te laten glijden, een nat washandje in de nek te leggen of koude kompressen te gebruiken.
Inspanning, een warme douche of in de zon zitten kan de klachten verergeren, dus adviseer de cliënt om dit te vermijden. Ook het eten van grote maaltijden kan de lichaamstemperatuur verhogen. Hoe groter de maaltijd, hoe meer inspanning het kost om het te verteren. Adviseer om maaltijden in kleine porties te eten.
• Cliënten met astma of COPD
Mensen met een longziekte, zoals astma of COPD, kunnen door warm weer meer klachten krijgen. Dat komt omdat er bij warm weer meer kans is op smog. Smog is een tijdelijke toename van luchtvervuiling die enkele uren of dagen duurt. De hoeveelheid smog neemt gedurende de dag toe.
Luchtvervuiling kan de longen prikkelen waardoor verschillende klachten kunnen ontstaan. Bijvoorbeeld hoesten, meer slijm, benauwdheid of pijn op de borst. Soms ontstaat hoofdpijn of misselijkheid.
Als het warm weer is en er is veel smog, kunnen cliënten met ademhalingsproblemen het beste binnen blijven en inspanning vermijden. Overleg met de arts of de cliënt zijn medicijngebruik mag aanpassen bij veel klachten.
• Cliënten met een hartaandoening en hoge bloeddruk
Cliënten met een hartaandoening of een hoge bloeddruk gebruiken vaak medicijnen die invloed hebben op de water- en zouthuishouding van het lichaam. Bijvoorbeeld plaspillen. Deze medicijnen zorgen dat de cliënt meer gaat plassen en zo vocht kwijtraakt.
Tijdens warme dagen kan dit soms te veel zijn, waardoor de water- en zouthuishouding verstoord raakt. Dat betekent dat deze medicijnen de kans op uitdroging en te weinig zweten verhogen. Overleg met de arts of het nodig is om de medicijnen aan te passen bij warm weer.
• Cliënten met een vochtbeperking
Cliënten met hartfalen of nierproblemen hebben vaak een vochtbeperking. Dit houdt in dat deze cliënten maar een bepaalde hoeveelheid vocht per dag mogen binnenkrijgen. Dit krijgen ze binnen via drankjes, via vloeibaar voedsel, zoals vla en via vast voedsel zoals aardappelen en vlees. In alles wat een cliënt eet of drinkt zit dus vocht.
Bij warm weer verliest een cliënt meer vocht dan normaal. In deze situatie is het vaak nodig dat een cliënt meer drinkt om niet uitgedroogd te raken. Overleg altijd met de arts of je het vochtbeleid aan mag passen tijdens warm weer. Doe dit nooit op eigen initiatief.
• Cliënten met diabetes
Warm weer kan invloed hebben op de bloedglucosewaardes van cliënten met diabetes. De waardes kunnen zowel stijgen als dalen, dit is per cliënt verschillend. Meet altijd eerst de bloedglucosewaardes als een cliënt met diabetes zich niet lekker voelt.
Warm weer kan ook de werking van insuline beïnvloeden. Zo neemt het lichaam insuline sneller op bij warm weer. Dit komt doordat warmte de doorbloeding stimuleert. Het effect treedt daardoor sneller op. Extreme hitte kan ervoor zorgen dat de insuline minder goed werkt. Bewaar insuline dus goed tijdens warm weer. Bewaar insuline in de koelkast bij een temperatuur van tussen de 2 en 8 graden. Zorg er daarnaast voor dat je een aangebroken insulinepatroon altijd uit de zon houdt.

Meet vaker de bloedglucosewaardes
Doordat warmte de bloedglucosewaardes beïnvloedt, is het nodig om vaker te meten. Hierdoor kan je op tijd ingrijpen als de waardes afwijken.
Let op de voeding
Tijdens warm weer hebben cliënten meestal een ander eetpatroon. Pas op dat een cliënt niet te weinig eet. Als je in deze situatie dezelfde hoeveelheid insuline inspuit, kan de bloedglucosewaarde te laag worden.
Beperk inspanning
Tijdens warm weer kan inspanning, zoals douchen, meer energie kosten dan normaal. Dit kan leiden tot te lage bloedglucosewaardes.

Tips voedselhygiëne

Tijdens warm weer bederft voedsel sneller. Daarom is het belangrijk om voedsel goed gekoeld te houden. Zorg er ook voor dat voedsel wat buiten de koelkast staat, goed afgeschermd is voor insecten.
– Was groenten en fruit goed onder stromend water. Houd je aan de voorschriften voor persoonlijke hygiëne en handhygiëne. Was ook je handen na het aanraken van rauwe producten.
– Houd rauw en bereid van voedsel gescheiden van elkaar. Zo voorkom je kruisbesmetting. Bij kruisbesmetting komen er ziekmakende bacteriën van het ene product op het andere.
– Verhit vlees of vis voordat je het serveert. Draai het vlees of de vis geregeld om in de pan en zorg ervoor dat het goed gaar is.
– Koel restjes vlees of vis. Restjes vlees of vis mag je maximaal 2 dagen in de koelkast bewaren. Gooi eten dat langer dan 2 uur buiten de koelkast is geweest weg.

Tips zonwering, ventilatoren

• Zonwering
Zonwering is een goed middel om zon en hitte buiten het huis te houden.
Binnenzonwering is bedoeld om zonlicht tegen te houden. Doe deze zonwering dicht voordat de zon naar binnen schijnt. Voorbeelden van binnenzonwering zijn rolluiken, lamellen en jaloezieën.
Buitenzonwering is vooral geschikt om hitte tegen te houden. Doe dit type zonwering naar beneden voordat de zon opkomt. Voorbeelden van buitenzonwering zijn markiezen, zonneschermen en shutters. De collega die ’s morgens als eerste aanwezig is, kan misschien de zonwering op warme dagen naar beneden doen.
• Gebruik ventilatoren
Bij het gebruik van een ventilator kan je voor extra verkoeling zorgen door plastic flessen te vullen met water en deze te laten bevriezen. Als het water in de flessen bevroren is, zet je de flessen in een bak voor de ventilator. Doordat de luchtstroom langs het ijs stroomt, wordt deze kouder en verkoelender.
Doe het raam open bij schemering, Als de zon ondergaat, koelt het buiten af. Op dit moment kan je het raam open doen, zodat de warme lucht van binnen naar buiten stroomt.